Το 1976 οι γιατροί είπαν στον Σταμάτη Μωραΐτη ότι του μένουν λίγοι μήνες ζωής. Γύρισε στην Ικαρία… και έζησε πάνω από 35 χρόνια ακόμα.
Τι τρώνε, πώς ζουν και γιατί η Ικαρία είναι μία από τις 5 «Μπλε Ζώνες» του πλανήτη;
Το κείμενο του επεισοδίου
1976. Ένας Έλληνας μετανάστης στην Αμερική ακούει από τους γιατρούς του: «Σου μένουν 6 με 9 μήνες». Ο Σταμάτης Μωραΐτης αρνείται τη χημειοθεραπεία. Γυρίζει στο νησί του για να πεθάνει εκεί. Το νησί λέγεται Ικαρία, και ο Σταμάτης δεν πεθαίνει. Ζει πάνω από 35 χρόνια ακόμα. Το 2012, οι New York Times γράφουν την ιστορία του με τίτλο «Το νησί όπου οι άνθρωποι ξεχνάνε να πεθάνουν».
Γιατί η Ικαρία είναι μία από τις πέντε μπλε ζώνες του πλανήτη, μέρη όπου οι άνθρωποι ζουν ασυνήθιστα πολύ. Σύμφωνα με τον ερευνητή Dan Buettner, σχεδόν ένας στους τρεις κατοίκους φτάνει τα ενενήντα, και η άνοια είναι σπάνια. Τι τρώνε λοιπόν; Η απάντηση ξεκινά από τους πειρατές. Για να προστατευτούν, οι Ικαριώτες ανέβηκαν στα βουνά, μακριά από τη θάλασσα.
Άρα, λίγο ψάρι. Στο πιάτο τους: όσπρια, πατάτες, ελαιόλαδο, λαχανικά από τον κήπο και πάνω από εκατό είδη άγριων χόρτων. Κρέας σπάνια, κυρίως τις γιορτές. Και κάθε μέρα ελληνικός καφές και τσάι του βουνού: φασκόμηλο, δεντρολίβανο, μαντζουράνα. Μια μελέτη του 2013 στην Ικαρία συνέδεσε τον βραστό ελληνικό καφέ με καλύτερη λειτουργία των αγγείων.
Αλλά το μυστικό δεν είναι μόνο στο πιάτο. Τα χωριά είναι χτισμένα στα βουνά, οπότε περπατάνε παντού. Μεσημεριανός ύπνος και πανηγύρια μέχρι το πρωί. Δεν συμφωνούν όλοι οι επιστήμονες με τα νούμερα των μπλε ζωνών. Όμως η συνταγή της Ικαρίας ταιριάζει με όσα ξέρουμε: λίγα επεξεργασμένα, πολλά φυτά, κίνηση και παρέα.
Δεν χρειάζεται να μετακομίσεις στην Ικαρία. Αρκεί να ξέρεις τι βάζεις στο πιάτο σου.
Τι θα δεις
- 0:001976: η διάγνωση
- 0:15Ικαρία
- 0:22«Το νησί όπου ξεχνάνε να πεθάνουν»
- 0:30Οι 5 Μπλε Ζώνες
- 0:45Τι τρώνε;
- 1:06Καφές και τσάι του βουνού
- 1:20Όχι μόνο το φαγητό
- 1:29Τι λέει η επιστήμη
Πηγές
- NPR (2009): The Island Where People Live Longer
- The New York Times Magazine (2012): The Island Where People Forget to Die (D. Buettner)
- Siasos G. et al. (2013), Vascular Medicine: The Ikaria Study
- Pappas Post: Remembering Stamatis Moraitis