1911. Η Procter & Gamble έχει τόνους βαμβακέλαιο που μέχρι τότε γινόταν σαπούνι. Με την υδρογόνωση, το λάδι γίνεται στερεό σαν βούτυρο, και γεννιέται το Crisco.
Για 80 χρόνια τα υδρογονωμένα λίπη μπαίνουν παντού, ακόμα και ως «πιο υγιεινή» επιλογή. Μετά έρχονται τα trans λιπαρά, οι απαγορεύσεις και ένα απλό μάθημα: κοίτα την ετικέτα.
Το κείμενο του επεισοδίου
1911. Η αμερικανική εταιρεία Procter & Gamble έχει τόνους βαμβακέλαιο. Μέχρι τότε, το έκανε σαπούνι. Αλλά μια νέα μέθοδος αλλάζει τα πάντα. Λέγεται υδρογόνωση. Το λάδι γίνεται στερεό, σαν βούτυρο. Φτηνό, και δεν χαλάει. Του δίνουν ένα όνομα: Crisco. Για να το αγοράσει ο κόσμος, μοιράζουν δωρεάν βιβλία συνταγών.
Σε κάθε συνταγή, Crisco. Και δουλεύει. Για τα επόμενα 80 χρόνια, τα υδρογονωμένα λίπη μπαίνουν παντού. Μαργαρίνες. Μπισκότα. Κέικ. Τηγανητά στα φαστφουντάδικα. Μάλιστα, τα πρότειναν ως πιο υγιεινή επιλογή από το βούτυρο. Στη δεκαετία του '90, οι έρευνες δείχνουν κάτι τρομακτικό. Η υδρογόνωση φτιάχνει trans λιπαρά.
Ανεβάζουν την κακή χοληστερίνη. Και ρίχνουν την καλή. Κανένα άλλο λίπος δεν κάνει και τα δύο. Η Δανία είναι η πρώτη χώρα που βάζει όριο, το 2004. Οι Ηνωμένες Πολιτείες τα απαγορεύουν το 2018. Η Ευρωπαϊκή Ένωση βάζει αυστηρό όριο το 2021. Κι όμως, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τα βιομηχανικά trans λιπαρά συνδέονται ακόμα με πάνω από 278.000 θανάτους τον χρόνο.
Ένα λίπος που φτιάχτηκε για σαπούνι, έφτασε σε κάθε κουζίνα του κόσμου. Κοίτα την ετικέτα. Αν γράφει «μερικώς υδρογονωμένα», σημαίνει trans. Μάθε τι τρως. Calix.
Τι θα δεις
- 0:00Από το σαπούνι στο Crisco
- 0:2080 χρόνια παντού
- 0:40Τα trans λιπαρά
- 0:53Οι απαγορεύσεις
- 1:05278.000 θάνατοι τον χρόνο
- 1:15Κοίτα την ετικέτα
Θερμίδες για ό,τι είδες
Πηγές
- Wikipedia: «Crisco», «Trans fat»
- ΠΟΥ: REPLACE trans fat
- Κανονισμός (ΕΕ) 2019/649 για τα trans λιπαρά