25 Οκτωβρίου 2005. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποφασίζει σε μια διαμάχη που κρατάει πάνω από δέκα χρόνια: η Γερμανία και η Δανία απέναντι στην Ελλάδα, για μία λέξη. Τη «φέτα».
Γενική λέξη, όπως το «λευκό τυρί», ή ελληνικό προϊόν; Γιατί άλλες χώρες έβαζαν αρχαίους ναούς στις συσκευασίες τους; Και τι σημαίνει σήμερα φέτα, στο δικαστήριο και στο πιάτο.
Το κείμενο του επεισοδίου
Λουξεμβούργο, 25 Οκτωβρίου 2005. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο βγάζει απόφαση για μια διαμάχη που κρατάει πάνω από δέκα χρόνια. Η Γερμανία και η Δανία, απέναντι στην Κομισιόν και την Ελλάδα. Το ερώτημα: σε ποιον ανήκει μια λέξη; Η λέξη είναι «φέτα». Πάμε πίσω. Το 1994, η Ελλάδα ζητά να κατοχυρωθεί η φέτα ως Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης.
Φέτα, μόνο από την Ελλάδα. Το 1996 η κατοχύρωση περνά. Το 1999 ακυρώνεται, μετά από προσφυγή άλλων χωρών. Το 2002 έρχεται ξανά. Και η Γερμανία με τη Δανία προσφεύγουν ξανά. Το επιχείρημά τους: η φέτα είναι πια γενική λέξη, όπως το «λευκό τυρί». Και είχαν αριθμούς. Η Δανία έφτιαχνε σχεδόν 28.000 τόνους «φέτα» τον χρόνο.
Η Γερμανία, έως και 39.000. Η Ελλάδα: περίπου 115.000 τόνους. Και πάνω από το 85% της κατανάλωσης φέτας στην Ευρώπη γίνεται στην Ελλάδα. Και κάτι ακόμα. Στις άλλες χώρες, οι συσκευασίες της «φέτας» είχαν συχνά αρχαίους ναούς, ελληνικές σημαίες, ελληνικά ονόματα. Αν η λέξη ήταν πραγματικά γενική, γιατί χρειαζόταν η Ελλάδα στην ετικέτα;
Η απόφαση: η φέτα δεν είναι γενική ονομασία. Οι προσφυγές απορρίπτονται. Από τότε, φέτα σημαίνει πρόβειο γάλα, ή μείγμα με έως 30% κατσικίσιο. Από ζώα σε συγκεκριμένες περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας και τη Λέσβο. Και ωρίμανση σε άλμη για τουλάχιστον δύο μήνες. Το 2022, το ίδιο δικαστήριο καταδίκασε τη Δανία, γιατί άφηνε εταιρείες της να πουλάνε «φέτα» εκτός Ευρώπης.
Και στο πιάτο; Η φέτα δίνει ασβέστιο και πρωτεΐνη, αλλά και αρκετό αλάτι: περίπου ένα γραμμάριο σε μια μερίδα 40 γραμμαρίων. Ένα όνομα κουβαλάει και μια ιστορία. Μάθε τι τρως. Calix.
Τι θα δεις
- 0:00Λουξεμβούργο, 2005
- 0:17Από το 1994 στο δικαστήριο
- 0:41«Μια γενική λέξη;»
- 1:03Οι ελληνικές σημαίες στην ετικέτα
- 1:21Τι σημαίνει φέτα σήμερα
Θερμίδες για ό,τι είδες
Πηγές
- ΔΕΕ, συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-465/02 και C-466/02, Γερμανία και Δανία κατά Επιτροπής (25.10.2005)
- ΔΕΕ, υπόθεση C-159/20, Επιτροπή κατά Δανίας (2022)