Θεσσαλονίκη, Διεθνής Έκθεση 1957: ένας υπάλληλος χτυπάει στιγμιαίο καφέ με κρύο νερό σε ένα σέικερ, και γεννιέται ο φραπές. Είναι μια από τις πιο αγαπημένες ιστορίες της Ελλάδας.
Τα αρχεία όμως λένε άλλα: διαφημίσεις, ταινίες και καφενεία με «φραπέ» πριν από την Έκθεση, και ένα «café frappé» στη Νέα Υόρκη του 1894. Και πόσες θερμίδες έχει τελικά το ποτήρι σου;
Το κείμενο του επεισοδίου
Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 1957. Διεθνής Έκθεση. Στο περίπτερο του Νεσκαφέ, ένας νεαρός υπάλληλος, ο Δημήτρης Βακόνδιος, θέλει έναν καφέ στο διάλειμμα. Ζεστό νερό δεν υπάρχει. Βάζει στιγμιαίο καφέ, κρύο νερό και πάγο σε ένα σέικερ και χτυπάει. Βγαίνει αφρός. Γεννιέται ο φραπές. Είναι μια από τις πιο αγαπημένες ιστορίες της Ελλάδας.
Τη λέει και η ίδια η εταιρεία. Υπάρχει μόνο ένα πρόβλημα. Τα αρχεία. 11 Ιουλίου 1957. Σχεδόν δύο μήνες πριν ανοίξει η Έκθεση, μια διαφήμιση σε αθηναϊκή εφημερίδα προτείνει ήδη στιγμιαίο καφέ «φραπέ». Πάμε πιο πίσω. Το 1951, στην ταινία «Προπαντός ψυχραιμία», ακούγεται η λέξη φραπές. Πιο πίσω. Αθήνα, οδός Σταδίου.
Το καφενείο «Πέτρογραδ» σερβίρει φραπέ τουλάχιστον από το 1948. Και ακόμα πιο πίσω. Νέα Υόρκη, 1894. Μια εφημερίδα γράφει για «café frappé». Η λέξη δεν είναι καν ελληνική. Στα γαλλικά, frappé σημαίνει «χτυπημένο», αλλά και «παγωμένο». Τι έγινε, λοιπόν, το 1957; Μάλλον όχι η εφεύρεση, αλλά η στιγμή. Ο στιγμιαίος καφές ήταν φθηνός, έβγαζε αφρό με λίγο νερό, και το ελληνικό καλοκαίρι ήθελε κάτι κρύο.
Από εκεί και πέρα, ο φραπές πέρασε στα καφενεία, στις παραλίες, στα φοιτητικά τραπέζια. Για μισό αιώνα, ήταν ο καφές της χώρας. Και ένα ποτήρι κρατάει ώρες. Είναι καφές για κουβέντα, όχι για βιασύνη. Και τι πίνεις στην πραγματικότητα; Ένας σκέτος φραπές έχει σχεδόν μηδέν θερμίδες. Ένας γλυκός με γάλα εβαπορέ ξεπερνά εύκολα τις 100.
Η διαφορά είναι στο κουταλάκι, όχι στον καφέ. Ο μύθος της Έκθεσης μάλλον δεν ισχύει. Ο αφρός όμως είναι αληθινός. Μάθε τι τρως. Calix.
Τι θα δεις
- 0:00Η ιστορία της Έκθεσης
- 0:30Τα αρχεία λένε άλλα
- 1:11Τι έγινε το 1957;
- 1:24Ο καφές της χώρας
- 1:38Πόσες θερμίδες έχει ο φραπές
Θερμίδες για ό,τι είδες
Πηγές
- Wikipedia: «Frappé coffee» / «Φραπέ»