Παρίσι, 1907. Ο Ίλια Μέτσνικοφ, νομπελίστας του Ινστιτούτου Παστέρ, δηλώνει ότι το μυστικό της μακροζωίας βρίσκεται σε ένα μπολ γιαούρτι, με «καλά» βακτήρια από τη Βουλγαρία.
Το γιαούρτι άρχισε να πουλιέται σαν θεραπεία, ακόμα και σε φαρμακεία. Είχε δίκιο; Εν μέρει: άνοιξε τον δρόμο για το μικροβίωμα, αλλά ελιξίριο νεότητας δεν βρέθηκε ποτέ.
Το κείμενο του επεισοδίου
Παρίσι, 1907. Στο Ινστιτούτο Παστέρ, ένας από τους πιο διάσημους επιστήμονες της Ευρώπης κάνει μια παράξενη δήλωση: το μυστικό της μακροζωίας βρίσκεται σε ένα μπολ γιαούρτι. Ο Ίλια Μέτσνικοφ δεν ήταν τυχαίος. Κάποτε, κοιτώντας στο μικροσκόπιο τις προνύμφες ενός αστερία, είδε κάτι που κανείς δεν είχε προσέξει: κύτταρα που πλησίαζαν τα ξένα σώματα, και τα έτρωγαν.
Τα ονόμασε φαγοκύτταρα. Και το 1908 του χάρισε το Νόμπελ Ιατρικής. Τα γηρατειά όμως τον απασχολούσαν. Πίστευε ότι τα «κακά» βακτήρια του εντέρου μάς δηλητηριάζουν σιγά σιγά. Και ότι αυτό είναι το γήρας. Η λύση; Να τα διώξουμε με «καλά». Και τα βρήκε στη Βουλγαρία. Το 1905, ένας Βούλγαρος φοιτητής στη Γενεύη, ο Στάμεν Γκριγκόροφ, είχε ανακαλύψει το βακτήριο που μετατρέπει το γάλα σε γιαούρτι.
Ο Μέτσνικοφ παρατήρησε ότι πολλοί Βούλγαροι αγρότες ζούσαν πολλά χρόνια. Και έτρωγαν γιαούρτι κάθε μέρα. Για εκείνον, η σύνδεση ήταν προφανής. Το βιβλίο του έγινε επιτυχία. Στην Ευρώπη, το γιαούρτι άρχισε να πουλιέται σαν θεραπεία, ακόμα και σε φαρμακεία. Ο ίδιος έπινε ξινόγαλα καθημερινά. Πέθανε το 1916, στα 71.
Είχε δίκιο; Εν μέρει. Η ιδέα του ότι τα βακτήρια του εντέρου επηρεάζουν την υγεία μας άνοιξε τον δρόμο σε αυτό που σήμερα λέμε μικροβίωμα. Όμως ότι το γιαούρτι σταματά τα γηρατειά, δεν αποδείχθηκε ποτέ. Τι ξέρουμε σήμερα; Στην Ευρώπη, ο μόνος εγκεκριμένος ισχυρισμός υγείας για τις ζωντανές καλλιέργειες του γιαουρτιού λέει ένα πράγμα: βοηθούν όσους δυσκολεύονται να χωνέψουν τη λακτόζη.
Χρήσιμο; Ναι. Ελιξίριο νεότητας; Όχι. Μάθε τι τρως. Calix.
Τι θα δεις
- 0:00Παρίσι, 1907
- 0:13Ο Μέτσνικοφ και τα φαγοκύτταρα
- 0:31Η θεωρία για τα γηρατειά
- 0:43Τα βακτήρια της Βουλγαρίας
- 1:04Το γιαούρτι ως θεραπεία
- 1:17Είχε δίκιο;
- 1:31Τι ξέρουμε σήμερα
Θερμίδες για ό,τι είδες
Πηγές
- Wikipedia: «Élie Metchnikoff», «Stamen Grigorov»
- NobelPrize.org: The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1908
- EFSA: επιστημονική γνώμη για τις ζωντανές καλλιέργειες γιαουρτιού και την πέψη της λακτόζης (2010)