Μινεσότα, 1944. Η Ευρώπη πεινάει και κανείς δεν ξέρει πώς να ταΐσει ξανά εκατομμύρια ανθρώπους. Ο Ancel Keys επιλέγει 36 εθελοντές και τους κόβει τις θερμίδες στο μισό για έξι μήνες.
Ο μεταβολισμός τους πέφτει περίπου 40%, σκέφτονται μόνο φαγητό, και όταν τελειώνει η πείνα πολλοί δεν μπορούν να σταματήσουν να τρώνε. Τι μας μαθαίνει σήμερα το πιο γνωστό πείραμα πείνας;
Το κείμενο του επεισοδίου
Μινεσότα, Νοέμβριος του 1944. Ο πόλεμος τελειώνει, και η Ευρώπη πεινάει. Από την Ολλανδία μέχρι την Ελλάδα, εκατομμύρια άνθρωποι πρέπει να ξαναφάνε. Αλλά κανείς δεν ξέρει πώς. Ένας επιστήμονας αποφασίζει να το μάθει. Τον γνωρίσαμε στο δεύτερο επεισόδιο: τον λένε Ancel Keys. Ζητά εθελοντές. Δηλώνουν εκατοντάδες.
Επιλέγει 36 άντρες, αντιρρησίες συνείδησης, που αρνούνται να πολεμήσουν, αλλά θέλουν να βοηθήσουν. Για 3 μήνες τρώνε κανονικά: περίπου 3.200 θερμίδες την ημέρα. Μετά, για 6 μήνες, οι θερμίδες κόβονται στο μισό: 1.570. Πατάτες, γογγύλια, ψωμί, μακαρόνια. Δύο γεύματα την ημέρα. Και 35 χιλιόμετρα περπάτημα την εβδομάδα.
Ο στόχος: να χάσουν το ένα τέταρτο του βάρους τους. Το σώμα αντιδρά. Ο μεταβολισμός πέφτει περίπου 40%. Κρυώνουν. Ο σφυγμός πέφτει. Πρήζονται. Αλλά το πιο τρομακτικό συμβαίνει στο μυαλό. Σκέφτονται μόνο φαγητό. Διαβάζουν βιβλία μαγειρικής, μαζεύουν συνταγές, γλείφουν τα πιάτα. Η κατάθλιψη αυξάνεται απότομα.
Κάποιοι δεν αντέχουν. Όταν τελειώνει η πείνα, το χειρότερο δεν έχει περάσει. Πολλοί δεν μπορούν να σταματήσουν να τρώνε. Κάποιοι ξεπερνούν το αρχικό τους βάρος κατά 10%, πριν επιστρέψουν στο κανονικό. Οι περισσότεροι χρειάστηκαν 8 μήνες για να ξαναφάνε φυσιολογικά. Τα αποτελέσματα έγιναν οδηγοί για τη βοήθεια στην Ευρώπη.
Και το 1950, έγιναν βιβλίο 1.385 σελίδων: Η Βιολογία της Ανθρώπινης Ασιτίας. Και σήμερα; Το μάθημα ισχύει ακόμα. Για αυτούς τους άντρες, οι 1.570 θερμίδες ήταν οι μισές από όσες χρειάζονταν. Όταν κόβεις πολύ περισσότερα από όσα χρειάζεσαι, το σώμα αμύνεται. Και το μυαλό πεινάει. Η απώλεια βάρους δεν χρειάζεται πείνα.
Χρειάζεται να ξέρεις τι τρως. Calix.
Τι θα δεις
- 0:00Η Ευρώπη πεινάει
- 0:14Ο Ancel Keys και οι 36 εθελοντές
- 0:31Οι θερμίδες στο μισό
- 0:42Το μενού και ο στόχος
- 0:53Το σώμα και το μυαλό
- 1:14Μετά την πείνα
- 1:30Το βιβλίο του 1950
- 1:42Το μάθημα σήμερα
Πηγές
- A. Keys, J. Brožek, A. Henschel, O. Mickelsen, H. L. Taylor, The Biology of Human Starvation, University of Minnesota Press (1950)
- Wikipedia: «Minnesota Starvation Experiment»
- Dietitians Australia: «The starvation syndrome»